درجات علمی شاگردان مرحوم میرزا مهدی اصفهانی

درجات علمی شاگردان مرحوم میرزا مهدی اصفهانی

سلسله مباحث اعتقادی در گفت و گوی استاد حجت الاسلام و المسلمین بیابانی اسکویی با آیت الله سید جعفر سیدان
جلسه چهارم
شبهه مبتدی و اهل سواد و علم نبودن شاگردان میرزا مهدی اصفهانی در مشهد

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم

الْحَمْدُ ِللهِ رَبِّ الْعَالَمِين وَ خَيرُ الصَّلَاةِ وَ السَّلَام عَلَى خَيْرِ خَلْقِه حَبِيبِ إِلَه‏الْعَالِمِ أَبِي الْقَاسِمِ مُحَمَّد وَ عَلَى آلِه‏ آلِ الله وَ اللَّعْن‏ الدَّائِم‏ عَلَى أَعْدَائِهِمْ أَعْدَاءِ اللهِ مِنَ الان إِلَى يَوْمِ الدِين‏.

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: نکته دیگری هم که  من در این اواخر به آن متفطن شدم که از دو گروه این حرف مطرح شده است، یکی از برخی از اینهایی که در مشهد الان داعیه علم و تعلیم و تعلم دارند، یکی هم در همین قم این اواخر گفتند که شاگردانی که در درس مرحوم میرزا حضور پیدا کردند خیلی هم اهل علم و سواد و اینها نبودند، تقریبا مبتدی بودند رفتند درس مرحوم میرزا، و لذا متوجه نشدند که مرحوم میرزا تقریبا چه می گوید، و بخاطر همین به تعبیری می شود گفت مرعوب مرحوم میرزا شدند، شما به نظر می رسد که با آقا شیخ مجتبی که ارتباط داشتید یا با شاگردان دیگر، چنین نگاهی را به شاگردان مرحوم میرزا دارید؟

حضرت آیت الله استاد سیدان: در ارتباط با کسانی که از مرحوم میرزا مطالبی می گرفتند اینگونه نیست که اینها در سنین کمی بودند، بلکه در همان ابتدای کار جمعی بودند که در سن بالایی بودند تا آنجا می توان گفت بعضی هم سن مرحوم میرزا بودند و بعد آنهایی که به درس مرحوم میرزا رفتند آنهایی که به درس رفتند از سن بالایی شروع کردند نه اینکه در سنین کودکی بروند درس مرحوم میرزا، البته یک درسی مرحوم میرزا داشتند که نصیحت بوده، پنج شنبه ها بوده برای عموم مردم که بازاری ها هم بیایند، مثل اینکه آقا میرزا جوادآقا هم یک درسی داشتند که مردم بازاری هم که کمی فهمیده بودند شرکت می کردند، آن بحث دیگری است، ولی در بحث حوزوی شان مسئله از این قرار بوده که از ابتدا افرادی که اهلش بودند اینها وارد بحث شدند و حتی بعضی از اینها در مباحث هم گاهی هفته هایی بلکه ماه هایی در مباحث اینها مخالفت می کردند تا بالاخره قبول می کردند، اینگونه نبوده که بی حساب و کتاب قبول کرده باشند و اینها گرچه ممکن است خیلی از اینها سن بالایی نداشتند ولی بسیاری از علما در همان دوران جوانی چیزی بودند، درهمان دوران جوانی شان فضل و فضیلت و نوع علمایی که بعد جزء برجستگان بودند اینها از دوران جوانی شان نبوغی داشتند، یک فضیلتی داشتند، اهل بحث بودند، اهل مطالعه بودند، اهل تتبع بودند، آنچه به نظر من خیلی مهم است الان به واقع بین خود و خدا به دقت حرف ها را نگاه کردن، البته ایشان معصوم نبودند، احتمالا اشتباهی بکنند جای خودش محفوظ است ولی باید همین را دقت کرد و بی حساب حرف نزد، و الا که قائل به عصمت ایشان کسی را من ندیدم.

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: بله یک نکته دیگری هم که من این اواخر شنیدم بالاخره این افراد وقتی شاگردان مرحوم میرزا را مبتدی می خواهند بخوانند در مورد مثل مرحوم آقا شیخ هاشم خودشان معترف اند که دیگر این شخصیت ازمبتدی ها نبود که در درس مرحوم میرزا شرکت کرده، لذا برای این افراد هم تعبیری که به کار برده را عرض می کنم خدمتتان که اینها فقط درس مرحوم میرزا رفتند اما هیچ موقع مرحوم میرزا را قبول نداشتند در این معارف و اینها.

حضرت آیت الله استاد سیدان: حالا اتفاقا در خصوص مرحوم آقا شیخ هاشم که این نوشته شان هست، من داشتم و بگردم پیدا می کنم که آقا شیخ هاشم رفته بودند کربلا مثل اینکه وقت برگشتن مرحوم میرزا رفته بودند تهران برای یک کسالت و عارضه ای، ایشان نامه ای نوشته اولش خیلی لطیف نوشته، خط آقا شیخ هاشم هم خط قشنگی است، بعد از بسم الله و اینها، بأبی أنت و امی، شنیدم شما رفتید تهران، اگر قرار است که تهران بمانید من دوست دارم تتمه عمرم خدمت شما باشم من هم بیایم تهران، اگر نه که خدا زودتر شما را شفا عنایت کند که بیایید و ما در خدمتتان باشیم، اولش با بأبی أنت و أمی شروع کرده ایشان، خط هم خیلی خط قشنگی است، که از نامه استفاده می شود که سرتا به پا ارادت بوده ایشان، آقا شیخ هاشمی که موقعیتش مشخص بود از نظر علمی تقریبا فرد ممتاز بین همه موجودین در فقه و اصول بخصوص بوده اند ایشان تعبیرشان این است، و نتیجتا اینچنین نیست که گفته می شود و همه هم حدودا قبول دارند که مطالب مرحوم نائینی را مرحوم میرزا به مشهد آوردند و اصلا اینکه ایشان گل کردند ابتدا گل کردنشان بخاطر همین بود که خود این مطالب فقه و اصول را آوردند و تازه بود خیلی در مشهد و آقا شیخ هاشم علاقه مند بودند، بله حال از همه باز مهم تر  این است که به دقت مطالب بررسی شود و انسان باری به هر جهت چیزی نگوید، نه به خاطر ذهنیاتی، احتمالاتی یا مسائل نفسانی خدایی نکرده نسبت به مطالب نگاه نکند، بلکه مطالب را بررسی جدی و عقلانی داشته باشد هرچه درست است قبول کند هرچه درست نیست اشکال عقلی داشته باشد… تا اینکه بر صراط مستقیم حرکت کرده باشیم، خدا همه مان را دستگیری کند و چقدر خوب است که همیشه از خداوند متعال بخواهیم که «اللهم انی اعوذ بک ان افتقر فی غناک أو اضل فی هداک» از خدا بخواهد که خدایا تو هادی هستی نشود که من بیچاره گمراه بشوم با اینکه تو هادی هستی دستم را بگیر.

🔸  مشاهده در یوتوب
🔸 مشاهده در آپارات
🔸لینک فایل صوتی

/ درجات علمی شاگردان مرحوم میرزا مهدی اصفهانی