حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: خوب یک تعبیر دیگری باز در اینجا از مرحوم شیخ مجتبی مطرح شد که به نظرم می رسد که شما هم در این بحث استدلال به این توجه دارید، ما ممکن است در مقام بأساء و ضراء نباشیم، ولی واقعا بخواهیم مخاطب خودمان را به خدایی که همان تعبیر معرفت فطری را دارد، چون همه انسان ها مخلوق به این معرفت هستند دیگر، اینگونه نیست که یک تعداد انسان ها خدا را فطرتا بشناسند یک تعداد نه، این عمومیت دارد، «کل مولود یولد علی الفطرة» یعنی علی المعرفة به خدا، اگر ما بخواهیم با یک انسانی که معرفت خدا را بالفطرة دارد، ولی الان از او غافل است دیگر، غفلت دارد از طریق آیات و نشانه های الهی او را به همین معروف فطری خودش توجه بدهیم و پرده های غفلت را از او برداریم راهی که مرحوم شیخ مجتبی قزوینی در این مسیر بیان کردند دیگر راه تعقلات و تصورات فلسفی نیست، یعنی اینگونه نیست که شما صورت های ذهنی کنار هم بگذاری و نتیجه اش یک صورت خاصی باشد تصور خاصی از خدا باشد، بلکه انبیاء اصلا این راه را که به صورت ها و تصورات بشر را به سوی خدا دعوت کنند نرفتند، بلکه مسیر واقعر را طی کردند، یعنی آن چیزی که موجب غفت این انسان شده این موجبات غفلت را از این انسان بر دارند لذا آن چیزی که مرحوم شیخ مجتبی می گوید اصلا این طریق، طریق خاص انبیاء بوده، یعنی تذکر دادن از طریق آیات و نشانه ها به خدایی که آن خدا را بالفطرة می شناسند، یعنی معرفتی ایجاد نمی کند نسبت به خدا از طریق این استدلال های شان، بلکه آن معرفتی که دارد را دوباره برای او تجلی می دهند و ظهور می دهند نه اینکه خودشان این را ایجاد کنند، وجود دارد دیگر، فقط تذکر دادن و تنبه دادن است روش انبیاء، این در آیات قرآن کریم هم ظاهرا همین طور است دیگر، که به پیامبرش خطاب می کند که شما (فذکر انما انت مذکر) شما یادآوری کن، این نشان می دهد که انسان در اینجا به معنای بی معرفت کاملا نسبت به خدا نیست که تازه در این دنیا آمده کسب معرفت کند، بلکه معرفت را دارد، انبیاء آمده اند همان معرفتی را که انسان از خدا در همان خلقت اولیه خودش دریافت کرده است به او تذکر بدهند، ظاهر عبارت مرحوم شیخ مجتبی که راه تذکر را انبیاء طی کردند به نظر می رسد که استدلال های آنها هم در همین مسیر دارد صورت می گیرد نه استدلال هایی که برای تصوری از خدا ایجاد بشود

حضرت آیت الله استاد سیدان: بله بلکه قطعا این است که در ارتباط با استدلال هایی که مطرح هست، هرگز مقصود از بیاناتی که انبیاء گفته اند استدلال کردند یا غیر انبیائی که در مسیر اند گفته اند، هرگز اثبات یک متصورات کلیه ای نیست، یا متصور کلی ای نیست، و موجودی در ذهن نیست، هرگز این نیست بلکه منظور همین است که از همان مسیر هم فطرت را روشن کنند به آنچه که در ذکر خود انسان هست متذکر به همان بسازند، که فطری بودن مسئله است

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: و آن دیگر در همه انسان ها هم وجود دارد دیگر یعنی حتی شما اگر با یک شخصی که منکر ظاهری خداوند متعال است، در ظاهر دارد انکار می کند، اگر بخواهیم با او بحث های نظری و استدلالی بکنیم منظورتان این نیست که او را در تصور ببریم، در تعقل نسبت به خدا ببریم که خدا را تعقل کند معقول کند، این نبوده دیگر هیچ موقع؟

حضرت آیت الله استاد سیدان: بلکه منظور این است که باز همان فطرتش بروز پیدا کند

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: ظهور معرفت فطری، این تعبیر را ما در برخی از روایات خیلی روشن در حقیقت در می یابیم، آن بیاناتی که هست که تعداد معتنی به از روایات داریم که بحث معرفت فطری در عالم ارواح و عالم ذر را مطرح می کند و بعد می گوید خدا خودش را معرفی فرمود که اگر این معرفی صورت نمی گرفت «لولا ذلک لم یعرف احد من خالقه و لا من رازقه» این تعبیر را من از مرحوم استاد آقای مروارید هم دارم ایشان می گفت این تعبیر که می گوید این تعبیر دیگر بحث اثبات نیست بلکه می خواهد بگوید که چنین معرفتی در مقام اثبات هم باید برای شخصی که می خواهد اثبات کند تداعی شود، غیر از این نباید مسیر دیگری طی بشود، یعنی همان خدایی که می شناسد برای او در حقیقت ظهور پیدا کند

حضرت آیت الله استاد سیدان: بله غیر از این چیزی نیست دیگر

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: اینکه در برخی از روایات یا آیات هم خدا را می گوید ظاهر است، ظهور دارد، می شود به همین معنا در حقیقت کرد که خدا ظاهر است یعنی دیگر نیاز به استلال ندارد دیگر؟

حضرت آیت الله استاد سیدان: بله آشکار است، برای همه هم آشکار است، برای همه هم این معنا هست یعنی همه افراد عامی و غیر عامی همه و همه در ارتباط با خداوند متعال چیزی که از همه چیز برای شان روشن تر است منتهی موانعی گاهی هست از اینکه این روشنی بروز کند و الا برای همگان این معنا روشن هست و از همه چیز هم روشن تر هست خود خداوند متعال است که روشن به همین معناست که کاملا این حالت ایمان به او، باور کردن به او برای همه و همه قطعیت دارد، من یک وقتی در یک ماشینی بودم و یک جمعی بودند از بچه ها و بزرگ ها، گفتم که از همه چیز روشن تر چیست؟ خیلی های شان گفتند خود خداست، از همه چیز روشن تر است، بعد یکی شان اضافه تر گفت از همه چیز روشن تر است در عین اینکه از همه چیز مخفی تر است،

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: همان الظاهر الباطن،

حضرت آیت الله استاد سیدان: بله

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: در عین اینکه اگه هیچ چیزی نظیر ظهور او برای انسان ندارد اما در عین این حقیقت و ظهور نمی شود به او از راه مدارک دست پیدا کرد

حضرت آیت الله استاد سیدان: یعنی از همه حواس و از مدارک معمولی غایب است

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: خوب این تعبیر حضرت امیرعلیه السلام هم هست که بیانی دارد که «سبحان من اظلم به ظلمته کل نور و اضاء بنوره کل ظلام» این تعبیر را حضرت امیرعلیه السلام دارند، یعنی اگر خدا خودش، خودش را به بنده اش ظاهر نکند اینگونه نیست که بنده بتواند با همین ابزارهای ادراکی که دارد به او برسد ظلمت ظلمت است در آنجا، با این ابزارهیچ راهی برای او وجود ندارد،

حضرت آیت الله استاد سیدان: بله اینها مدرک به این ابزار نیست

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: اما در عین حال آشکار است، این نکاتی هم هست که گاهی اوقات مثل همین نکته را فیلسوفان هم به کار می برند یعنی آنها هم همین تعبیر را بیان می کنند، منتهی وقتی در تهلیل و تحقیق این امر بر می آیند بر می گردند به حقیقت وجود

حضرت آیت الله استاد سیدان: بله آنها به یک وحدتی منتهی می شود کار که اتحاد و وحدتی درست می‌کنند

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: یعنی می گوید ظهورش بخاطر اینکه من هم آن وجود را دارم،

حضرت آیت الله استاد سیدان: بله همین دیگر اتحادی در کار هست وحدتی در کار هست

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: اما در نگاه معارف حضرتعالی که در حقیقت راجع به معارف وحیانی است در عین ظهور هیچ اتحادی هم در کار نیست

حضرت آیت الله استاد سیدان: بله هیچ اتحادی در کار نیست بلکه در عین حال تباین مشخص است

حجت الاسلام و المسلمین استاد بیابانی: خیلی استفاده کردیم امیدواریم که باز هم بتوانیم خدمتتان برسیم و مطالب دیگری هم در این خصوص از محضرتان استفاده کنیم.

اللَّهُمَّ صَلِ‏ عَلَى‏ مُحَمَّدٍ وَ آلِ‏ مُحَمَّد